«Οι κοινοι κλέφτες της καθημερινότητας, περνούν τη ζωή τους στη φυλακή και αλυσοδεμένοι.Αυτοί των δημοσίων αγαθών μέσα στα πλούτη και στις τιμές.»Κάτων ο Πρεσβύτερος

«I ladri di beni privati passano la vita in carcere e in catene, quelli di beni pubblici nelle ricchezze e negli onori.«Marco Porcio Catone

Κάτων ο Πρεσβύτερος

Marco Porcio Catone

Ο Μάρκος Πόρκιος Κάτων (234 π.Χ, Τούσκουλο – 149 π.Χ, Ρώμη) ήταν Ρωμαίος πολιτικός, ο επιλεγόμενος Πρεσβύτερος (Maior) για να διακρίνεται από τον ομώνυμο δισέγγονό του.Βιογραφία

Γεννήθηκε από πληβείους γονείς στο Τούσκουλο του Λατίου. Υπό την προστασία του πατρίκιου Λεύκιου Βαλέριου Φλάκκου, ο Κάτων ανέλαβε διάφορα αξιώματα. Το 204 π.X. εξελέγη ταμίας των δημοσίων χρημάτων της Ρώμης (λατ. quaestor, Κιαίστωρ) και υπηρέτησε στη Σικελία και στην Αφρική. Το 199 π.X. έγινε αγορανόμος (aedilis), με αρμοδιότητα τη φροντίδα για τους ναούς, τους δρόμους, τα υδραγωγεία και τα δημόσια θεάματα. Το 198 π.X. εξελέγη πραίτωρ (praetor).

Προσηλωμένος στα αυστηρά ρωμαϊκά ήθη, ο Κάτων θεωρούσε τον ελληνικό τρόπο ζωής, που είχε επηρεάσει τους πατρίκιους της Ρώμης, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Ως ύπατος (consul) το 195 π.X. αλλά κυρίως ως τιμητής (censor) το 184, αξίωμα με το οποίο συνδέθηκε ολόκληρη η πολιτεία του, ο Κάτων έβαλε σκοπό της ζωής του να αναμορφώσει τα διεφθαρμένα από την ελληνική επιρροή ήθη της ρωμαϊκής αριστοκρατίας.

Carthago delenda est

Το 153 π.X., λίγα χρόνια πριν από τον θάνατό του, ο Κάτων επισκέφθηκε την Καρχηδόνα. Εντυπωσιάστηκε και τρομοκρατήθηκε τόσο πολύ από τη νέα ανάπτυξη της αφρικανικής πόλης ώστε, αφότου επέστρεψε στη Ρώμη, η μόνιμη επωδός όλων των αγορεύσεών του στη Σύγκλητο ήταν: «Cēterum cēnseō Carthāginem esse dēlendam.» (φράση η οποία αποδόθηκε από τον Πλούταρχο ως «Δοκεῖ δέ μοι καὶ Καρχηδόνα μὴ εἶναι.», δηλαδή: «κάνω την πρόταση να καταστραφεί η Καρχηδόνα»). Έτσι κατάφερε να οδηγήσει τους Ρωμαίους στον Τρίτο Καρχηδονιακό Πόλεμο.

Εκτός από πολιτικός ο Κάτων υπήρξε ένας από τους πρώτους Ρωμαίους ιστορικούς που έγραψαν στα λατινικά. Τις απόψεις του για την αγροτική οικονομία παραθέτει στο «De Agricultura» («Περί γεωργίας»), το πρώτο πεζό κείμενο γραμμένο σε λατινική γλώσσα.

Πέθανε σε ηλικία 85 ετών.

πηγη: https://el.wikipedia.org

Απο Ιταλικο site:

Ο Marco Porcio Catone γεννήθηκε στο Tuscolo, κοντά στη Ρώμη, το 234 π.Χ.

Σε ηλικία 17 ετών πολέμησε , υπό τις διαταγές του Fabio Massimo, εναντίον του Hannibal. Το πάθος του για το συλλογικό συμφέρον τον βλέπει ως κοσμήτορα στη Σαρδηνία το 204, οικοδόμο το 199, πρόξενο το 195 και λογοκριτή το 184. Αυτό το τελευταίο αξίωμα, ένα από τα πιο αναγνωρισμένα μεταξύ των δικαστικών αρχών της Ρώμης, εκτός από το ότι ασχολείται με τις απογραφές, είναι επιφορτισμένος με τον έλεγχο της ηθικής συμπεριφοράς και, σύμφωνα με αυτό, μπορεί ακόμη και να απορρίψει την υποψηφιότητα στη σύγκλητο ή να ανακαλέσει το αξίωμα του γερουσιαστή.

Έντονα παραδοσιακός, αφοσιωμένος στην υπεράσπιση των εθίμων των πατέρων, το «mos maiorum» γίνεται προπύργιο ενάντια στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού στη Ρώμη, πεπεισμένος ότι μπορεί να διαφθείρει τους νέους: «Όταν αυτοί οι άνθρωποι μας δώσουν τη λογοτεχνική τους κουλτούρα, θα διαφθείρουν τα πάντα, και θα κάνει ακόμα χειρότερα αν στείλει τους γιατρούς του εδώ».

Παίζει το ρόλο του λογοκριτή με τέτοια λιτότητα που μένει κολλημένος πάνω του ως παρατσούκλι: τον λένε, μάλιστα, «Λογοκριτή». Στη μάχη ενάντια στις φιλελληνιστικές τάσεις επιτίθεται στους Σκιπίους, που είναι υποστηρικτές της, φτάνοντας στο σημείο να αποκλείσει τον Σκιπίωνα τον Αφρικανό από τη σύγκλητο. Από τον Πλούταρχο γνωρίζουμε ότι τα παράπονά του φτάνουν σε παράδοξες υπερβολές όταν, για παράδειγμα, απολύει έναν γερουσιαστή επειδή φιλά τη γυναίκα του παρουσία της κόρης του ή έναν ιππότη που θεωρεί απαράδεκτο επειδή είναι πολύ μεγάλος ή έναν άλλον επειδή είναι παχύσαρκος.

Άνθρωπος με αρχαία μούχλα και μεγάλη ηθική αυστηρότητα, ο Κάτων περιγράφει τα νιάτα του με αυτόν τον τρόπο «… ζώντας μια φειδωλή, σκληρή και κοπιαστική ζωή, καλλιεργώντας τα χωράφια, σκαλίζοντας και σπέρνοντας τις πέτρες και τις πέτρες της Σαμπίνας».

Η αποστροφή του για την Καρχηδόνα παραμένει διάσημη και η προτροπή του για την καταστροφή της, «Delenda Carthago», την οποία προφέρει στο τέλος κάθε προσευχής. Παρά τη σκληρή μάχη ενάντια στις ελληνικές επιρροές, εντούτοις αναγνώρισε τη σημασία του ελληνικού ορθολογισμού, τόσο πολύ που σε ύστερη ηλικία αφοσιώθηκε στην εκμάθηση αυτής της γλώσσας.

Ανακαλύψτε τον Quinto Ennio, ο οποίος θα γίνει ένας από τους πατέρες της λατινικής λογοτεχνίας, ο Cato είναι ο ίδιος ένας γόνιμος και έγκυρος συγγραφέας: το σημαντικότερο έργο του, οι ‘Origines’, που χάθηκαν τώρα, αφηγείται την ιστορία της αρχαϊκής Ιταλίας σε επτά βιβλία. Αλλά και τις προσευχές του, 150 από τις οποίες ο Κικέρων θα μάθει από πάνω. Το «Praecepta ad filium» και το «Epistolae ad filium», που γράφτηκαν για την εκπαίδευση του γιου του Μάρκου. Το ‘Liber de re Στρατιωτικό’? ‘De agri cultura’, μια πραγματεία που υπερασπίζεται το μικρό αγρόκτημα ενάντια στα μεγάλα κτήματα που κερδίζει έδαφος, το μόνο έργο που έχει φτάσει στα χέρια μας. «Carmen de moribus» και άλλοι.

Είχε πολλούς θαυμαστές, από τον Κικέρωνα μέχρι τον Κορνήλιο Νεπότε, από τον Τίτο Λίβιο μέχρι τον προαναφερθέντα Πλούταρχο στο έργο «Παράλληλοι Βίοι», μέχρι τον σύγχρονο λατινιστή Λουτσιάνο Περέλι.

Ο Marco Porcio Cato πέθανε το 149 π.Χ., σε ηλικία 85 ετών. Τρία χρόνια αργότερα, το 146 π.Χ., αυτό που ήταν έμμονη επιθυμία του εκπληρώθηκε με την καταστροφή της Καρχηδόνας, στο τέλος του τρίτου Πουνικού πολέμου του οποίου ήταν υπέρμαχος. Σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς, αυτή του Κάτωνα παραμένει η πιο πρωτότυπη μορφή στην ιστορία της Ρώμης τον δεύτερο αιώνα.

πηγη