Έκθεση στον ΟΗΕ: Σε σοβαρό κίνδυνο επιστροφής στη σύγκρουση η Βοσνία

Η Βοσνία βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο διάσπασης και αντιμετωπίζει «τη μεγαλύτερη υπαρξιακή απειλή της μεταπολεμικής περιόδου», καθώς υπάρχει «πολύ πραγματική» προοπτική επιστροφής στη σύγκρουση, προειδοποιεί ο Κρίστιαν Σμιτ, Ύπατος Εκπρόσωπος της διεθνούς κοινότητας, σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Guardian.

Στην πρώτη του έκθεση  προς τον ΟΗΕ μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ο Γερμανός πολιτικός υποστηρίζει ότι εάν οι Σέρβοι αυτονομιστές πραγματοποιήσουν την απειλή να ανασυστήσουν τον δικό τους στρατό, χωρίζοντας τις εθνικές ένοπλες δυνάμεις στα δύο, τότε περισσότεροι διεθνείς ειρηνευτές θα πρέπει να σταλούν στη χώρα για αποφευχθεί η διολίσθηση σε έναν νέο πόλεμο.

Ειδικότερα, αναφέρει πως ο Σερβοβόσνιος ηγέτης, Μίλοραντ Ντόντικ, απειλεί να αποσυρθεί από τους κρατικούς θεσμούς, όπως για παράδειγμα από τον εθνικό στρατό που δημιουργήθηκε με διεθνή βοήθεια για να φτιάξει ξανά μια σερβική δύναμη. Στις 14 Οκτωβρίου φέρεται να είπε πως θα ανάγκαζε τον βοσνιακό στρατό να αποσυρθεί από τη Σερβική Δημοκρατία και ότι εάν η Δύση προσπαθούσε να επέμβει στρατιωτικά, είχε «φίλους» που είχαν υποσχεθεί να τον υποστηρίξουν.

Η αστυνομία των Σερβοβοσνίων πραγματοποίησε «αντιτρομοκρατικές» ασκήσεις τον περασμένο μήνα στο όρος Τζαχορίνα, από όπου οι σερβικές δυνάμεις βομβάρδιζαν το Σεράγεβο κατά τη διάρκεια της πολιορκίας από το 1992 μέχρι το 1995. 

«Αυτό ισοδυναμεί με μη διακηρυγμένη απόσχιση», έγραψε ο πρώην υπουργός της γερμανικής κυβέρνησης στο κείμενο που παραδόθηκε στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, την Παρασκευή, και περιήλθε σε γνώση της βρετανικής εφημερίδας.

Σύμφωνα με τον Σμιτ, οι ενέργειες του Ντόντικ «θέτουν σε κίνδυνο την συμφωνία [του Ντέιτον με την οποία είχε τερματιστεί ο  τριετής εμφύλιος πόλεμος στην πρώην Γιουγκοσλαβική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Β-Ε και θεσμοθέτησε το κράτος της] απειλώντας την ειρήνη και τη σταθερότητα της χώρας και της περιοχής». 

Μάλιστα, ο ύπατος εκπρόσωπος υποστηρίζει πως ενδέχεται να υπάρξουν συγκρούσεις μεταξύ των εθνικών υπηρεσιών επιβολής του νόμου της Βοσνίας και της σερβοβόσνιας αστυνομίας και επιμένει πως «η έλλειψη απάντησης στην τρέχουσα κατάσταση θα έθετε σε κίνδυνο τη [ σ.σ. συμφωνία], ενώ η αστάθεια στη Βοσνία-  Ερζεγοβίνη θα είχε ευρύτερες περιφερειακές επιπτώσεις», είπε. 

Απειλές από Ρωσία για μπλοκάρισμα ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας

Η έκθεση έρχεται ενώ το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ετοιμάζει το ψήφισμα για την ανανέωση της ετησίας εντολής για την παρουσία της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ στο βαλκανικό κράτος αυτή την εβδομάδα. Ωστόσο, η Ρωσία έχει απειλήσει να μπλοκάρει το ψήφισμα εάν δεν αφαιρεθούν όλες οι αναφορές από τον ύπατο εκπρόσωπο, υπονομεύοντας ίσως την εξουσία του Σμιτ ως επόπτη της ειρηνευτικής Συμφωνίας του Ντέιτον.

Το Κρεμλίνο έχει αρνηθεί να αναγνωρίσει την εξουσία του Σμιτ  και αντιτάχθηκε στον διορισμό του  από το Peace Implication Council, το πολυεθνικό όργανο που ιδρύθηκε για την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας. «Υποψιάζομαι ότι αυτό που πραγματικά θέλει η Ρωσία είναι να εξαφανίσει την εξουσία του γραφείου του ύπατου εκπροσώπου εμποδίζοντάς τον να ενημερώσει το συμβούλιο», δήλωσε ένας διπλωμάτης.

Σημειώνεται πως ο Αμερικανός αναπληρωτής υφυπουργός Εξωτερικών, Γκάμπριελ Εσκομπάρ, είπε στο Κογκρέσο την περασμένη εβδομάδα ότι οι ΗΠΑ συνεργάζονται με την Ε.Ε. για να «βεβαιωθούν ότι υπάρχουν συνέπειες για τυχόν παράνομες ή αποσταθεροποιητικές ενέργειες» στη Βοσνία.  

πηγη