Τα μεγάλα ερωτήματα των εξοπλιστικών

Πώς οδηγηθήκαμε από το απαγορευτικό για την Ελλάδα κόστος των φρεγατών Μπελαρά στην αγορά τους και πώς «ξεχάστηκαν» από την ελληνογαλλική συμφωνία τα ελληνικά ναυπηγεία ● Το συνολικό κόστος των εξοπλισμών ξεπερνά σήμερα όπως φαίνεται τα 10 δισ. ευρώ και δεν κουνιέται φύλλο!

Την ώρα που σήμερα η Βουλή συζητά την αμυντική συμφωνία που υπέγραψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στα Ηλύσια Πεδία με τον Εμανουέλ Μακρόν, έχουν μείνει αναπάντητα από την κυβέρνηση μια σειρά ερωτήματα και ειδικά το κομμάτι εκείνο που αφορά τα αμιγώς ελληνικά συμφέροντα.

Πέρα από τους πανηγυρισμούς για τη συμφωνία με τη Γαλλία, η οποία περιλαμβάνει την αγορά φρεγατών τελευταίας τεχνολογίας και επιπλέον μαχητικά αεροσκάφη τύπου Rafale, και πέρα απ’ τα πάσης φύσεως «λιβανιστήρια» από πρόθυμους δημοσιολογούντες για το πόσο «αναγκαία» ήταν η συμφωνία αυτή και η εν λόγω αγορά, υπάρχουν κάποιες λεπτομέρειες που δείχνουν αμείλικτες ως προς το περιεχόμενό τους. Και εξηγούμαστε.

Είναι γνωστό ότι η συμφωνία για την αγορά των Μπελαρά ξεκίνησε από την περίοδο της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Στα χρόνια που ακολούθησαν και έως την 28η Σεπτεμβρίου συχνά-πυκνά υπήρχαν δημοσιεύματα για επαφές με τους Γάλλους, τα οποία άλλοτε έφερναν τις δύο πλευρές κοντά σε συμφωνία και άλλοτε οι φρεγάτες φαινόταν ότι θα παραμείνουν ένα όνειρο για το Πολεμικό Ναυτικό.

Η οικονομία δεν αντέχει

Το προηγούμενο καλοκαίρι η εφημερίδα «Πρώτο Θέμα» (27.7.2020) έγραφε ότι το κόστος των Μπελαρά ήταν «απαγορευτικό» για την Ελλάδα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «ο υφυπουργός Οικονομικών Θεόδωρος Σκυλακάκης, που είχε αναλάβει να εξοικονομήσει κονδύλια και να βρει τους πόρους για την αγορά των φρεγατών, είχε διαμηνύσει ότι τα δημόσια οικονομικά δεν αντέχουν τη χρηματοδότηση ενός προγράμματος που θα υπερβαίνει τα 3 δισ. ευρώ!».

Το συνολικό κόστος σήμερα ξεπερνά όπως φαίνεται τα 10 δισ. ευρώ και δεν κουνιέται φύλλο, παρά το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία κουβαλάει στην πλάτη της άλλον ένα χρόνο οικονομικού λοκντάουν. Στο ίδιο δημοσίευμα γινόταν λόγος και για τον χρόνο παράδοσης των νέων φρεγατών ως ανασταλτικού παράγοντα για την αγορά τους. «Τα τουρκικά πλοία δεν θα έρθουν το 2024. Κάποιος πρέπει να τα αναχαιτίσει τώρα και τα 3 δισ. δεν μας περισσεύουν, πρέπει να δούμε τις προτεραιότητές μας», έγραφε η εφημερίδα επικαλούμενη μαρτυρία στενού συνεργάτη του πρωθυπουργού.

Ακριβώς τα ίδια επιχειρήματα συμπεριλάμβανε το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Καθημερινή» την ίδια ημέρα, στις 27 Ιουλίου του 2020: «Η απόφαση της κυβέρνησης να μην προχωρήσει στην προμήθεια εδράζεται σε δύο λόγους: Πρώτον, το κόστος για την αγορά είχε φθάσει τα 3 δισ. ευρώ. Με δεδομένα τα στενά περιθώρια του προϋπολογισμού εκτιμήθηκε ότι το κονδύλι ήταν υψηλό. Δεύτερον, ο χρόνος παράδοσης είχε προσδιοριστεί για το 2025. Ομως, με δεδομένη την κλιμακούμενη τουρκική απειλή, η Αθήνα εκτιμά πως απαιτούνται προμήθειες και κινήσεις αναβάθμισης αμυντικού υλικού που θα είναι “άμεσης απόδοσης” τόσο για το Ναυτικό όσο και για την Αεροπορία».

Λίγους μήνες αργότερα, στις αρχές του 2021, επισημοποιείται η αγορά 18 μαχητικών αεροσκαφών Rafale (6 καινούργιων και 12 μεταχειρισμένων) που θα αντικαθιστούσαν τα επίσης γαλλικά Mirage. H κίνηση αυτή θεωρείται «δώρο» προς τη Γαλλία για τη μη ολοκλήρωση της αγοράς των φρεγατών. Την άνοιξη ανοίγει και πάλι η κουβέντα για την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού και η Naval Group (κατασκευάστρια εταιρεία των Μπελαρά) καταθέτει πρόταση για 3 συν 1 φρεγάτες με παράδοση το 2025 και με τη δέσμευση ότι οι 3 εξ αυτών θα κατασκευαστούν σε ελληνικά ναυπηγεία.

Τον Ιούνιο του 2021 ο CEO της Naval Group, Pierre-Éric Pommellet, σε συνάντηση που είχε με δημοσιογράφους στην πρεσβεία της Γαλλίας στην Αθήνα εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι Ελλάδα και Γαλλία θα δώσουν τα χέρια, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση ότι οι 3 φρεγάτες θα κατασκευαστούν στη χώρα μας. Η ίδια φράση επαναλαμβάνεται από τον αντιπρόεδρο της εταιρείας Laurent Mourre, μόλις πριν από δύο μήνες, τον Αύγουστο.

Απουσιάζουν τα ναυπηγεία

«Η Naval Group πράγματι επισκέφθηκε και είχε συναντήσεις σε πολλές ναυπηγικές μονάδες, ανάμεσά τους και τις δύο κυριότερες, τα Ελληνικά Ναυπηγεία (Σκαραμαγκά) και τα Ναυπηγεία Ελευσίνας. Αμφότερα έχουν τις υποδομές και τις δυνατότητες να υλοποιήσουν την πλήρη κατασκευή των φρεγατών FDI HN (σ.σ. Μπελαρά)», υποστήριζε σε συνέντευξή του.

Παρά το γεγονός ότι η Γαλλία ήταν διατεθειμένη να συμφωνήσει στο θέμα της κατασκευής των φρεγατών σε ελληνικά ναυπηγεία, με τα ευκόλως εννοούμενα οφέλη για τη χώρα μας, κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στη συμφωνία και αποτελεί άλλο ένα κομβικό ερώτημα που δεν έχει απαντήσει η κυβέρνηση. Διάφορες διαρροές που είδαν το φως της δημοσιότητας έλεγαν πως η συμφωνία ναυπήγησης μετατίθεται για το μέλλον και για τις 3 συν 1 κορβέτες GoWind που προέρχονται επίσης από τη Naval Group. Αραγε άλλαξαν άποψη επί του θέματος οι Γάλλοι ή η ελληνική πλευρά και, αν ναι, γιατί;

πηγη