Ο ρόλος του Τύπου στην απειλή, ο ρόλος του Τύπου στις προσδοκίες…

Αντώνης Παπαγιαννιδης

49Κοινοτοπία καταντάει η αναφορά στον ρόλο του Τύπου, ευρύτερα των Μέσων, αντιστικτικά των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης στο ξεδίπλωμα της ίδιας της πολιτικής/policy που εφαρμόσθηκε για την αντιμετώπιση του Covid-19 την χώρα μας (ορθότερα: και στην χώρα μας). Κοινοτοπία εντέλει και η καταγραφή του πώς ένα μεγάλο, καταλυτικό τμήμα του συστημικού Τύπου βρέθηκε να λειτουργεί ως ιμάντας μεταβίβασης της επίσημης πολιτικής στάσης/politics, με αμβλυμμένη την κριτική διάθεση. πώς η όποια κριτική και ο όποιος αντίλογος προσήλθε από περιορισμένα μετερίζια (που θα λέγαμε άλλοτε), κυρίως όμως από τον αγριεμένο κόσμο των ΜΚΔ (με την – αναμενόμενη – ροπή στην κραυγή και την ευκολία). Κοινοτοπία, φοβούμεθα, και η καταγραφή του πώς η ίδια η φύση του Τύπου, και των εργασιακών σχέσεων σ’ αυτόν, το συνολικό business model του θα επηρεασθεί από το νέο σχήμα του «εξ αποστάσεως»: αυτό προσπάθησαν, άλλωστε, να εκφράσουν οι διεθνείς Ενώσεις Δημοσιογράφων, από τις πιο κατεστημένες μέχρι τις πιο αμφισβητισιακές – ΑΕJ, EFJ, IFJ, IPI αλλά και ECPMF, FPU, RSF – γράφοντας στους Προέδρους των Ευρωπαϊκών Θεσμών (Κοινοβούλιο, Επιτροπή, Συμβούλιο) και ξιφουλκώντας κατά «των Κυβερνήσεων που εισάγουν περιορισμούς στην πρόσβαση των ΜΜΕ σε κυβερνητικές αποφάσεις και ενέργειες», με την μείωση των συνεντεύξεων Τύπου και της άμεσης πρόσβασης στις πηγές, αλλά και – γενικά – με την ανακατευθύνση της ροής πληροφοριών.
Πέρα και πάνω, όμως, από αυτά τα πεδία όπου ο κόσμος των μήντια βρίσκεται σε μετατόπιση λειτουργίας στην εποχή του Covid-19, υπάρχει και μια βαθύτερη συμβολή του κόσμου αυτού σ’ έναν Brave New World που ούτε ο Huxley κατάφερε να φαντασθεί. Ο Τύπος, τα μήντια γενικώς διαδραμάτισαν καίριο ρόλο στο να εγκατασταθεί η αίσθηση απειλής – να αναλυθεί, να επιστημονοποιηθεί, να επιχειρηματολογηθεί μέχρις εξαντλήσεως – στην κοινή γνώμη. Η οποία ρούφηξε, σε λογική Μεσαίωνα και με αληθινή ευλάβεια στις πιο ακραίες εκδοχές της απειλής, απειλής που ασφαλώς και είναι παρούσα σε μια πανδημία, αλλά – Peste του Camus – έρχεται να μεταστοιχειωθεί σε φόβο, να αποσαθρώσει κοινωνικές λειτουργίες (και δεν αναφερόμαστε στην κοινωνική αποστασιοποίηση των προφυλάξεων, μόνο), να μετατραπεί εντέλει σε κυριαρχία του φόβου. Πόσος χρόνος θα χρειαστεί, άραγε, ώστε αυτός ο φόβος που προκύπτει από την αίσθηση απειλής, να μετατραπεί περαιτέρω σε εχθρότητα απέναντι σε όποιους βρεθούν εκτός νόρμας; (Ας μην σβήσει από την μνήμη κανενός η εικόνα του βλοσυρού Νίκου Χαρδαλιά, Nick Hard για την λαϊκή φαντασία, να προειδοποιεί ότι «ξέρουμε τις πινακίδες σας, όσων περνούν τα διόδια» – ΠΡΙΝ νομοθετηθεί η πληρέστερη απαγόρευση κυκλοφορίας/curfew).
Όμως η ζωή – έστω και επί Covid-19!… – έχει την άμπωτή της. Ήρθε λοιπόν και η ώρα της αντίστροφης λειτουργίας του Τύπου, των μήντια. Σ’ όλη την διάρκεια της πανδημίας που ανέβαινε, δεν έπαψε να καλλιεργείται η ελπίδα: από την ίδια την παρουσίαση και ανάλυση των μεθόδων αντιμετώπισης σε υγειονομικό επίπεδο, μέχρι τις προσεγγίσεις των μέτρων οικονομικής ανάσχεσης του σοκ. Όμως, έτσι που λειτουργεί ο Τύπος ως συσσώρευση δυναμικής, αυτή ακριβώς η έννοια της ελπίδας δεν άργησε να μετατραπεί σε προσδοκία. Και η προσδοκία – αυτό, δε, στην ωραία μας Ελληνική πραγματικότητα έγινε πιο γρήγορα και απότομα! – ήδη μετατρέπεται σε απαίτηση. Απαίτηση επιτυχίας, απαίτηση αποτελέσματος.
Κι αν ισχύει αυτό για τα υγειονομικά – αν, δηλαδή, χτίστηκε απαίτηση η Κυβέρνηση που «μας προστατεύει, ακολουθώντας πιστά την άποψη των επιστημόνων και τις υποδείξεις τους» να συνεχίσει να μας προστατεύει και να συνεχίσει να καθιστά την Ελλάδα πρότυπο, best practice διεθνώς κλπ. –, ισχύει/θα ισχύει ακόμη περισσότερο τώρα με το άνοιγμα της οικονομίας. Όπου «απαιτείται» από την δημοσκοπικά επιτυχέστατη εξουσία να δώσει και αντίστοιχα επιτυχημένη οικονομική αντιμετώπιση (εδώ, ο ιδεότυπος είναι εκείνος του Αδώνιδος [Γεωργιάδη], με την μελίρρυτη περιγραφή της επιτυχίας).
Ο Τύπος, ο μηντιακός κόσμος, αυτή την υπόσχεση επιτυχίας – διπλή: υγειονομική και οικονομική – την έχει μετατρέψει σε απαίτηση. Το πώς θα αντέξει π.χ. σε δεύτερο κύμα του Covid-19, ή πάλι σε εξάντληση των ορίων της (πραγματικής, όχι φαντασιακής) οικονομίας, αυτό θα είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία/story.
[απο το περιοδικο Δημοσιογραφια]

πηγη: Αντωνης Παπαγιαννιδης (fb)