ΑΥΤΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ

the_time_traveler_by_xetobyte

η εικόνα προφίλ του Panas Epaminondas

 

Του:Επαμεινώνδα Ε. Πανά,                                                                                   συντ. Καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Ο Edward Luce, έγκριτος δημοσιογράφος των Financial Times σημειώνει ότι σήμερα πολλά κράτη της φιλελεύθερης δημοκρατίας όπως είναι οι ΗΠΑ, δεν αποτελούν πρότυπα για άλλα κράτη. Αυτό σε μεγάλο βαθμό  οφείλεται στην άνοδο μιας νέας ιδεολογίας  την οποία πολλοί βρίσκουν ελκυστική. Η ιδεολογία αυτή έχει βαπτιστεί ως «Αυταρχικός Καπιταλισμός» από τον Azar Gat στο άρθρο  του στο περιοδικό Foreign Affairs «The return of authoritarian great powers». Ενώ άλλοι επιστήμονες τον έχουν βαπτίσει ως τον «Δικτατορικό Καπιταλισμό».

Μετά τη πτώση του Τείχους του Βερολίνου του 1989 αρκετοί πίστεψαν στη μεγάλη νίκη της  φιλελεύθερης δημοκρατίας. Σήμερα μπορούμε να θεωρήσουμε ότι αυτή η θριαμβολογία ήταν μία ψευδαίσθηση. Μπορεί να δημοκρατικοποιήθηκαν αρκετές χώρες όμως στη συνέχεια αναδύθηκε στα οικονομικά ο «αυταρχικός καπιταλισμός» και στη πολιτική η πατριωτική ή εθνικιστική ιδεολογία.

cover

Ο «Αυταρχικός Καπιταλισμός» στηρίζεται στην ελεύθερη αγορά της οικονομίας κάτω από ένα κλειστό πολιτικό σύστημα απολυταρχικής διακυβέρνησης με εθνικιστικό προσανατολισμό.

Ο G. Rachman αρθρογράφος που προΐσταται των Financial Times για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής στο σημαντικό του άρθρο «Illiberal Capitalism: Russia and China chart their own course» επισημαίνει ότι ο αυταρχικός καπιταλισμός υπόσχεται τον δυτικό καταναλωτισμό μιας ανερχόμενης μεσαίας τάξης χωρίς όμως τις πολιτικές ελευθερίες των δυτικών φιλελεύθερων χωρών.

Ο αυταρχικός καπιταλισμός δεν στηρίζεται στις αρχές των κανόνων δικαίου (rule of law) αλλά στους κανόνες από το νόμο ή την εξουσία δια του νόμου (rule by law). Αυτό δε σημαίνει ότι ο αυταρχικός καπιταλισμός δεν έχει ρυθμίσεις και κανόνες που παρέχουν ασφάλεια στα οικονομικά δικαιώματα.

Παραδείγματα χωρών που εφαρμόζουν το υπόδειγμα του αυταρχικού καπιταλισμού είναι η Κίνα και η Ρωσία.

Η Κίνα έχει καταστεί παγκόσμια οικονομική δύναμη με το να παντρεύει την ελεύθερη αγορά του καπιταλισμού με ένα πολιτικό σύστημα ιδιότυπης δικτατορίας με αρκετό Κομφούκιο. Ας μην ξεχνάμε ότι το κομμουνιστικό κόμμα της Κίνας με 88 εκατομμύρια μέλη (περισσότερα από τον πληθυσμό της Γερμανίας) κυριαρχεί στη πολιτική, κοινωνική και οικονομική ζωή της Κίνας.

Άλλα δύο παραδείγματα είναι το Βιετνάμ και το Λάος. Οι δύο αυτές χώρες αν και κομμουνιστικές οι οικονομίες τους στηρίζονται στην οικονομία των αγορών και από τη δεκαετία του 1980 θεωρούνται ως οι πιο γρήγορα αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Στη συνέχεια ας δούμε τις επιδόσεις αυτών των χωρών που εφάρμοσαν ή εφαρμόζουν τον αυταρχικό καπιταλισμό, δηλαδή ένα σύστημα που επιτρέπει την ελεύθερη λειτουργία των αγορών κάτω από ένα κλειστό πολιτικό σύστημα.

Η χρονική περίοδος μελέτης ξεκινά από το 1945 και τα αποτελέσματα σύμφωνα με την έρευνα του K. Riise δίνονται στον πίνακα 1.

Πίνακας 1: Ρυθμός του κατά κεφαλήν Εθνικού Εισοδήματος σε όρους ισοδυναμίας αγοραστικής δύναμης σε δολάρια.

ΑΥΤΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ_Page_3

Ο πίνακας 1 είναι αποκαλυπτικός:

  • Σε τέσσερεις ευρωπαϊκές χώρες, Πορτογαλία, Γαλλία, Ελλάδα και Ισπανία έδειξαν ότι η εφαρμογή του αυταρχικού καπιταλισμού λειτούργησε με επιτυχία αφού εμφάνισε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και σε όλες τις περιπτώσεις μεγαλύτερο από αυτό της Βρετανίας η οποία ήταν μία από τις παγκόσμιες οικονομικές δυνάμεις.
  • Μεταξύ των τεσσάρων Ευρωπαϊκών χωρών, η Ελλάδα τη χρονική περίοδο «των Συνταγματαρχών» παρουσίασε τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης (5.8%). Το γεγονός αυτό είναι ξεκάθαρο για την Ελλάδα, μια χώρα με ελεύθερη οικονομία, αλλά με περιορισμένη πολιτική ελευθερία, η οποία τότε παρουσίασε τον υψηλότερο ρυθμό του κατά κεφαλήν εισοδήματος από την φιλελεύθερη Βρετανία.
  • Η εικόνα των ρυθμών της Ελλάδος (1967-1974) ασφαλώς δεν θυμίζει σε τίποτα τις κάκιστε οικονομικές επιδόσεις της Μεταπολίτευσης (1975-2017). Τελικά, εκείνο που κατάφεραν οι κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης, έτσι όπως διαχειρίστηκαν τα οικονομικά της χώρας, είναι να μεταβάλλουν την ελληνική κοινωνία σε μια καταχρεωμένη φτωχοποιημένη κοινωνία η οποία έχει συγχρόνως απωλέσει και την Εθνική της υπερηφάνεια.

Σήμερα βιώνουμε έντονα τα αποτελέσματα της Μεταπολίτευσης: οξεία λιτότητα, μείωση της ποιότητας ζωής ενώ ταυτόχρονα η κοινωνία γίνεται διαρκώς πιο αδύναμη, οιθεσμοί της κοινωνίας (θρησκευτικοί, πνευματικοί και πολιτικοί θεσμοί) φθίνουν. Νέα ήθη κα έθιμα ξένα προς τον Ελληνισμό σαρώνουν την κοινωνία με αποτέλεσμα την απροθυμία των Ελλήνων πολιτών να παλέψουν με φιλότιμο για την αξιοπρέπειά τους και την Εθνική κυριαρχία της χώρας.

Ο σκοπός του άρθρου αυτού ήταν να παρουσιάσει τον κοινό τόπο ότι το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα μετασχηματίζεται. Η κατανομή του πλούτου και της ισχύος μετατοπίζεται από τη Δύση προς την Ανατολή. Η Δύση και οι δυνάμεις που καθόριζαν όχι μόνο την διεθνή πολιτική αλλά και οικονομία, όπως οι ΗΠΑ και η Ευρώπη δεν παίζουν πλέον στη διεθνή σκακιέρα το σημαντικό παιχνίδι που έπαιζαν.

Πιθανότατα να βαίνουμε σε μια νέα κατάσταση πραγμάτων, όπου η φιλελεύθερη δημοκρατία, εξασθενημένη και κουρασμένη από τις κρίσεις, να μην μπορεί να παίξει τον ρόλο που έπαιζε πριν από 60-70 χρόνια. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει στη μετάθεση των διεθνών διαιρέσεων σε οικονομικό και πολιτικό πεδίο.

Οι χώρες που πρωταγωνιστούν –Ρωσία και Κίνα- ακολουθούν ένα διαφορετικό παράδειγμα, αυτό του αυταρχικού καπιταλισμού.

Τα στατιστικά δεδομένα, τέλος, έδειξαν ότι υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης μπορούν να πετύχουν και οι χώρες που εφαρμόζουν τον αυταρχικό καπιταλισμό.

πηγη

Posted in Άρθρα |
Αρέσει σε %d bloggers: