Η φιλελεύθερη και η μαρξιστική ερμηνεία του Διαφωτισμού

Feltor's Blog

Salon_de_Madame_Geoffrin

Παναγιώτης Κονδύλης, Ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός, Τόμος Α. Εκδόσεις Θεμέλιο

Από τη μυθολογία του φιλελευθερισμού προέρχεται, πρώτα – πρώτα, η ταύτιση του Διαφωτισμού γενικά με την ηθική-κανονιστική του εκδοχή. Η φιλελεύθερη αντίληψη παραιτείται κάποτε από την ταύτιση του Διαφωτισμού με την εποχή του, (ήδη ο Kant, ο οποίος χαρακτηρίζει κάποτε την εποχή του «πεφωτισμένη κάνει διάκριση ανάμεσα σε μια «πεφωτισμένη εποχή» και σε μιαν εποχή του Διαφωτισμού») αφού μάλιστα στη διηνεκή παρουσία ενός επικίνδυνου «σκοταδιστή» αντιπάλου βρίσκει την αυτοδικαίωσή της. Ιδεολογικά θανάσιμος θα ήταν, όμως, γι’ αυτήν κάθε προγραμματικός διαχωρισμός του Διαφωτισμού (με την έννοια της εμμενούς ερμηνείας του κόσμου) από ορισμένα ιδεώδη και συνθήματα, τα οποία ωστόσο, όπως παρατηρήσαμε, ούτε σε λογική ούτε σε ιστορική αναγκαία σχέση βρίσκονται με την ερμηνεία τούτη. Στη φιλελεύθερη ορολογία ο «Διαφωτισμός» δεν μπορεί, λοιπόν, να χρησιμοποιηθεί ποτέ ως απλός τεχνικός όρος, και μάλιστα όχι μόνο εξαιτίας της ταύτισής του με ορισμένες κανονιστικές αρχές, αλλά…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 873 επιπλέον λέξεις