Το τυρί και η… φάκα από τους δανειστές

Μάχη με τον χρόνο δίνει η ελληνική κυβέρνηση για να διασφαλίσει ότι το πρόγραμμα θα κινηθεί εντός των στόχων μέχρι το φθινόπωρο και τις γερμανικές εκλογές και να χτίσει πάνω στα εύσημα του Εurogroup και στη βελτίωση του κλίματος για την Ελλάδα, που φαίνεται στα πρωτοσέλιδα του διεθνούς τύπου τις τελευταίες ημέρες, αλλά και στην πορεία των ομολόγων και του χρηματιστηρίου.

Βοηθούντος και του Βερολίνου -που δεν επιθυμεί αστάθεια στην Ελλάδα εν μέσω προεκλογικής περιόδου-, η κυβέρνηση θέλει να πείσει ότι η οικονομία πάει καλά, να διώξει τον «μπαμπούλα» της τρόικας, που σε κάθε παρουσία της παγώνει την αγορά, αλλά και ταυτόχρονα με την πολιτική «πυγμής» να ενεργοποιήσει αντανακλαστικά κοινωνικού αυτοματισμού. 

Χθες στο Eurogroup αποφασίστηκε να δοθεί το πράσινο φως για την εκταμίευση των 7,5 δισ. ευρώ, 4,2 δισ. αμέσως και 3,3 δισ. τον Ιούνιο, υπό την προϋπόθεση ότι η Αθήνα θα καλύψει τα προαπαιτούμενα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί.

Πίσω όμως από τη διπλή δόση κρύβεται και η… φάκα. Η Ελλάδα θα πρέπει να καλύψει μέχρι κεραίας τα προαπαιτούμενα (ακόμα και η δόση των 4,2 δισ. ευρώ θα κλειδώσει οριστικά εντός της εβδομάδας αφού προηγουμένως καλυφθούν κάποιες λεπτομέρειες). Παράλληλα, θα πρέπει να βρει πειστική απάντηση για το δημοσιονομικό κενό που έκθεση της Κομισιόν προσδιόρισε για το 2015-2016 έως και τα 8 δισ. ευρώ. Ο Όλι Ρεν και ο Γ. Στουρνάρας ήταν καθησυχαστικοί, με τον Ευρωπαίο επίτροπο να κατεβάζει τους τόνους λέγοντας ότι είναι νωρίς να μιλάμε γι’ αυτό και ότι τα μακροοικονομικά δεδομένα μπορεί να πάνε καλύτερα τον Σεπτέμβριο, όμως πιθανότατα θα πρέπει να δοθεί απάντηση και σε αυτό το θέμα.

Υπό αυτό το πρίσμα, όπως έγραψε χθες το Euro2day.gr, η επόμενη μεγάλη μάχη μετατίθεται για το φθινόπωρο, οπότε υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα θα πιάσει τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να αρχίσει και η συζήτηση για την ελάφρυνση του χρέους.

Τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι η Ελλάδα δεν θα έρθει αντιμέτωπη τον Ιούνιο με έλεγχο για τα προαπαιτούμενα. Οι δανειστές θα εξετάσουν αν οι δεσμεύσεις έχουν υλοποιηθεί για να έρθουν τα κεφάλαια στα κρατικά ταμεία.

Πρωτίστως, η τρόικα θέλει να δει τις πρώτες απολύσεις στο Δημόσιο, την απαρχή, με στοιχεία, πάταξης της φοροδιαφυγής και την ώθηση των αποκρατικοποιήσεων. Αν διαπιστώσει ελλείψεις ή κωλυσιεργία, τότε δεν θα διστάσει να ζητήσει διορθώσεις για να κλείσει μία διαφαινόμενη τρύπα στο πρόγραμμα.

Παράλληλα, μέχρι τον επόμενο μήνα, η Αθήνα καλείται να προχωρήσει στην απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, να ολοκληρώσει το νομοσχέδιο για τη διαφθορά και να κλειδώσει τη ρύθμιση για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, όπως τόνισε ο Γ. Στουρνάρας.

Χτίζει πάνω στο κλίμα 
Η κυβέρνηση επιχειρεί να αξιοποιήσει στο έπακρον τα καλά νέα που έρχονται από τις Βρυξέλλες. Με γνώση ότι το Eurogroup έδωσε το πράσινο φως για την εκταμίευση των 7,5 δισ. ευρώ της διπλής δόσης, ο Αντώνης Σαμαράς εμμέσως πλην σαφώς μιλώντας χθες στον ΣΕΒέκανε λόγο για ψήφο εμπιστοσύνης. Τόνισε μάλιστα: «Η τρόικα έκανε ήδη πολύ ευνοϊκή έκθεση και θα σταματήσει αυτό το γνωστό θρίλερ με την εδώ επιστροφή της κάθε τρεις μήνες. Μείζων διαπραγμάτευση θα γίνει ξανά τον Οκτώβριο, με τον προϋπολογισμό της επόμενης χρονιάς. Κι ως τότε ελπίζουμε και πασχίζουμε η εικόνα της χώρας μας να είναι ακόμα καλύτερη». Έκανε μάλιστα λόγο για τον στόχο εξόδου στις αγορές το πρώτο εξάμηνο της επόμενης χρονιάς. 

Στο ίδιο μήκος κύματος από τις Βρυξέλλες και ο Γ. Στουρνάρας, μίλησε για το πολύ καλό κλίμα που έχει διαμορφωθεί για την Ελλάδα μεταξύ των Ευρωπαίων. Ο Όλι Ρεν πάντως διεμήνυσε χθες ότι η πορεία του προγράμματος παρακολουθείται συνεχώς και τις επόμενες εβδομάδες θα αρχίσει η νέα αξιολόγηση.

Κρίσιμη η ρευστότητα

Η ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος παραμένει άμεση προτεραιότητα, γιατί ως κορωνίδα για την ανάπτυξη, η τρόικα και η κυβέρνηση έχουν θέσει την παροχή ρευστότητας στην αγορά, που θα έρθει με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και την πληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου.

Η έλευση των δόσεων, ακόμα κι αν γίνει σταδιακά, χωρίς την ηχηρή παρουσία της τρόικας, έρχεται σαν μάννα εξ ουρανού, καθώς λύνει και το πρόβλημα των αποπληρωμών ομολόγων της 20ής Μαΐου, και επίσης δεν καθιστά πιεστική τη συνεχή έκδοση εντόκων που στεγνώνουν την αγορά.

Η μάχη για τα νέα μέτρα

Με σύμμαχο το γεγονός ότι μέχρι το 2015 υπάρχει χρόνος, το υπουργείο Οικονομικών και συνολικά η κυβέρνηση προσπαθούν να «κάψουν» τη συζήτηση για νέα μέτρα λόγω των εκτιμήσεων για δημοσιονομικό κενό.

Έτσι το υπουργείο Οικονομικών απαντώντας στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι θα απαιτηθούν νέα μέτρα για τους πιο φιλόδοξους στόχους του 2015 και του 2016, υποστηρίζει ότιοι αποφάσεις θα ληφθούν τον Σεπτέμβριο και σημειώνει ότι από τις καλύτερες επιδόσεις της οικονομίας μπορεί να καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό.

Σύμφωνα, πάντως, με το υπουργείο, το μνημόνιο συνεργασίας που επικαιροποιήθηκε δεν έχει καμία αναφορά σε συγκεκριμένο ύψος νέων μέτρων για το 2015 – 2016.

Τα ρίσκα για φέτος

Σε κάθε περίπτωση, όμως, όπως φαίνεται και από την έκθεση που δημοσιοποίησε η Κομισιόν, τα ρίσκα για την Ελλάδα παραμένουν και είναι:

– Η ανάκαμψη της οικονομίας που επιβαρύνεται ακόμη από τα δημοσιονομικά μέτρα του 2013 και από την αδύναμη ανάπτυξη στην ευρωζώνη.

– Οι μεταρρυθμίσεις σε βασικούς τομείς (διαχείριση εσόδων και δημόσια διοίκηση), που ενδέχεται να έλθουν αντιμέτωπες με αντιδράσεις από κατεστημένα συμφέροντα.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και παράγοντες που μπορεί να λειτουργήσουν θετικά, κατά την Κομισιόν. Εάν η συνεχιζόμενη υλοποίηση των πολιτικών μειώσει την αβεβαιότητα και ενισχύσει την εμπιστοσύνη και εφόσον οι επενδυτικές συνθήκες βελτιωθούν μετά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, τότε δεν αποκλείονται θετικές εκπλήξεις στην πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Η Ε.Ε. επισημαίνει ότι η κυβέρνηση προχώρησε στην αντικατάσταση κάποιων μέτρων για φέτος εξασφαλίζοντας την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, ενώ αναφέρει ξεκάθαρα ότι η καταβολή της εισφοράς από τις επιχειρήσεις υπέρ του ΟΑΕΕ θα εφαρμοστεί κανονικά το 2014. Σημειώνεται δε στην έκθεση πως υπάρχουν αστοχίες στη συλλογή εισφορών κοινωνικής ασφάλισηςκαι στα έσοδα από την εξίσωση του φόρου στο πετρέλαιο, ενώ καταγράφει καθυστερήσεις και αδυναμίες στην εφαρμογή των σταδιακών περικοπών στις συντάξεις, αλλά και στη μη εφαρμογή του ενιαίου μισθολογίου σε ΔΕΚΟ και υπαλλήλους της Βουλής.

Η Κομισιόν τονίζει πως η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει αντισταθμιστικά μέτρα όπως οι πιο αυστηροί όροι συνταξιοδότησης για τους ανασφάλιστους, η μείωση των μεταβιβάσεων πόρων σε φορείς εκτός γενικής κυβέρνησης, ο εξορθολογισμός των δημόσιων υπηρεσιών, η διασφάλιση 1,9 δισ. ευρώ από τη φορολόγηση των ακινήτων κ.λπ.