«Σου γράφω ενα…»:Γράμμα από το Βερολίνο


Πάτησα το πόδι μου στο Βερολίνο χθες το πρωί. Το βρήκα συννεφιασμένο, λιγότερο παγωμένο από ό,τι συνήθως τέτοια εποχή και στολισμένο καταπληκτικά εν όψει Χριστουγέννων. Κυριακή βράδυ και ο κόσμος ξεχείλιζε από παντού στους δρόμους, που ήταν φωταγωγημένοι σε όλο το κέντρο με παζάρια και υπαίθριες, γιορτινές αγορές, που σε κάνουν προς στιγμήν να πεις ότι η κρίση πρέπει να βρίσκεται κάπου αλλού. Τα wurst και τοgluhwein να πηγαίνουν και να έρχονται… Κι, όμως, με δύο Γερμανούς πρόλαβα να μιλήσω – και οι δύο έκαναν αναφορά στις παρενέργειες της κρίσης, κυρίως με την καθυστέρηση σε έργα (αναπλάσεις στο κέντρο του Βερολίνου, που διαρκώς αναπτύσσεται) που περίμεναν ότι θα έχουν ξεκινήσει και καθυστερούν. Αυτά για πρόλογο.

Είμαι εδώ για μία σειρά ενημερωτικών συναντήσεων όπου συμμετέχει ένας περιορισμένος αριθμός δημοσιογράφων από όλο τον κόσμο (Ευρώπη, ΗΠΑ, Ασία) και φιλοδοξούμε να πάρουμε απευθείας τις απαντήσεις που ψάχνουμε. Όχι για την Ελλάδα, πλέον, αλλά για την Ευρώπη. Πώς την οραματίζονται οι Γερμανοί, με ποιο τρόπο θα επιχειρήσουν να περάσουν τις θέσεις τους για τη λειτουργία της ΕΕ, για τη δημιουργία ενός «Μεγάλου Αδελφού» που θα παρακολουθεί τα οικονομικά κάθε χώρας της Eυρωζώνης (για αρχή και βλέπουμε…), αλλά και για την πολιτική ενοποίηση που είναι το μέγα διακύβευμα: Άλλοι τη βλέπουν σαν φόβητρο και σαν απαρχή απώλειας της εθνικής κυριαρχίας. Άλλοι θεωρούν μονόδρομο τη μετάβαση στις «Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης», γιατί πιστεύουν ότι κάθε άλλη λύση θα μας γυρίσει πίσω σε εποχές που δε θέλουμε να θυμόμαστε και με κινδύνους που δε θέλουμε να αναβιώσουν…

Συνοψίζω τις πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τους «τίτλους» της ενημέρωσης, που περιμένω από αύριο, όπως προκύπτει από τα κείμενα εργασίας που πήρα στα χέρια μου πριν από λίγη ώρα:

Η κυβέρνηση Μέρκελ έχει στο μυαλό της τρεις προτεραιότητες με κατεπείγοντα χαρακτήρα:

-Να μην εξαπλωθεί η κρίση από την Ελλάδα σε άλλες χώρες και τράπεζες

-Να προχωρήσουμε σε Ένωση Σταθερότητας (όπως την αποκαλούν)

-Να προχωρήσουμε σε πολιτική ενοποίηση.

Ο σχεδιασμός που προτείνει το Βερολίνο βασίζεται σε τέσσερις άξονες:

1. Ενίσχυση του Συμφώνου Σταθερότητας:

Ο ESM (ευρωπαϊκός μηχανισμός στήριξης) αποδεικνύεται ανήμπορος να επιλύσει μόνος το πρόβλημα. Γι’ αυτό θα χρειαστεί να συμφωνήσουμε σε συγκεκριμένες προβλέψεις – και για το πώς θα γίνεται στο μέλλον «συντεταγμένη χρεοκοπία», αλλά και για να μετατρέψουμε τον ESM σε EMF (European Monetary Fund).

Για να αντιμετωπίσουμε τις συνεχείς παραβιάσεις του Συμφώνου Σταθερότητας, πρέπει να δοθεί το δικαίωμα να προσφεύγει κανείς στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Να έχουν αυτό το δικαίωμα και η Κομισιόν, αλλά και ξεχωριστά κάθε κράτος.

Μία ιδέα που συζητά η Γερμανία είναι η δημιουργία θέσης «Ευρωπαίου Επιτρόπου Σταθερότητας». Αυτός θα μπορούσε να κρίνει, αν πρέπει ένα κράτος που δεν τηρεί τις δεσμεύσεις του, να λαμβάνει χρήματα π.χ. από τα Ταμεία.

2. Μετατροπή του ESM σε EMF:

Για να γίνει αυτή η μετατροπή, πρέπει ο ESM να αποκτήσει τη δυνατότητα να εφαρμόζει συντεταγμένη χρεοκοπία για κράτη με μακροχρόνιες δυσλειτουργίες.

Επιπλέον, να υπάρχει δυνατότητα συντεταγμένης χρεοκοπίας, ώστε να πληρώνουν λιγότερα οι φορολογούμενοι (των άλλων χωρών) και, επίσης, για να δοθεί στο συγκεκριμένο κράτος η ευκαιρία για «φρέσκο ξεκίνημα». Η δυνατότητα συμμετοχής ιδιωτών επενδυτών που προβλέπεται στο τρέχον σύστημα του ESM δεν είναι αρκετή.

Όταν μία χώρα ζητά βοήθεια, ο ESM θα εξετάζει αν είναι βιώσιμο το χρέος της. Αν είναι αρνητική η ανάλυση, το κράτος αυτό θα λαμβάνει αρχικά ένα δάνειο για περιορισμένη χρονική περίοδο. Κατά την περίοδο αυτή, θα γίνονται οι προετοιμασίες για να προχωρήσει σε συντεταγμένη χρεοκοπία.

3. Πώς θα φτάσουμε στην Ένωση Σταθερότητας:

Για τη μετατροπή του ESM σε EMF και για την ενίσχυση του συμφώνου σταθερότητας απαιτούνται εδώ και τώρα τρεις κινήσεις.

-Αλλαγή των Ευρωπαϊκών συνθηκών, ώστε να δοθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο η δυνατότητα να αποφασίζει τυχόν παραβιάσεις του Συμφώνου Σταθερότητας.

-Αν συναντήσουμε πολιτικές αντιδράσεις, μία εναλλακτική θα ήταν να σκεφτούμε την δυνατότητα Διεθνούς Συμφώνου ανάμεσα στα κράτη – μέλη.

-Το άρθρο 48 της Συνθήκης της ΕΕ λέει ότι μπορεί να γίνει Διάσκεψη για ορισμένο σκοπό. Πρέπει να συμμετέχουν εκπρόσωποι των Ευρωπαϊκών οργάνων, των κυβερνήσεων και των Κοινοβουλίων. Αυτή η Διάσκεψη θα μπορούσε γρήγορα να υποβάλει προτάσεις στο πλαίσιο μίας εντολής για θέματα δημοσιονομικής πολιτικής και αργότερα, αυτές οι αποφάσεις να εγκριθούν από Διακυβερνητική. Αν περιοριζόταν το θέμα στην Ευρωζώνη θα ήταν πιο εύκολο να εγκριθούν οι αποφάσεις, αν και όλα τα μέλη της ΕΕ θα έπρεπε και πάλι να εγκρίνουν τις αποφάσεις αυτές.

4. Από την Ένωση Σταθερότητας στην Πολιτική Ένωση:

Περαιτέρω πρόοδος στην οικονομική διακυβέρνηση θα σημαίνει και μεγάλη πρόοδο στην ενοποίηση της ΕΕ. Θα ξεκινούσε από την Ευρωζώνη, αλλά θα εφαρμοστεί και στις άλλες χώρες που θα θελήσουν στο μέλλον να μπουν στο ευρώ. Όταν δρομολογήσουμε την Ένωση Σταθερότητας, τότε μπορούμε να ξεκινήσουμε και το ντιμπέιτ για την Πολιτική Ενοποίηση.

Του Αντώνη Φουρλή

πηγη